Materiały ubrań: bawełna, wiskoza, len i wełna w praktyce

Jak czytać skład na metce

W Unii Europejskiej każde ubranie musi mieć podany skład włókien w procentach. Wymaga tego rozporządzenie UE nr 1007/2011 w sprawie nazw włókien tekstylnych, które ustala także, jakich nazw włókien można używać. Na metce zobaczysz na przykład „95% bawełna, 5% elastan”. Pierwsze włókno na liście ma największy udział i najbardziej decyduje o charakterze materiału.

Warto odróżnić trzy grupy włókien. Naturalne pochodzą bezpośrednio z roślin lub zwierząt, jak bawełna, len, wełna i jedwab. Sztuczne powstają z naturalnego surowca, najczęściej celulozy drzewnej, przetworzonego chemicznie, jak wiskoza, modal czy lyocell. Syntetyczne są wytwarzane z surowców petrochemicznych, jak poliester, poliamid czy akryl.

Obok składu metka pokazuje symbole pielęgnacji. Ich znaczenie wyjaśnia strona symbole prania, a nazwy splotów i materiałów znajdziesz w słowniku mody.

Bawełna: kiedy się sprawdza, na co uważać

Bawełna to najpopularniejsze włókno w ubraniach. Jest miękka, dobrze chłonie wilgoć i przepuszcza powietrze, dlatego sprawdza się w t-shirtach, koszulach, bluzkach i bieliźnie. Łatwo ją prać i zwykle dobrze znosi wyższe temperatury, choć kolorowe rzeczy lepiej prać chłodniej, żeby nie blakły.

Na co uważać? Czysta bawełna gniecie się i przy zbyt gorącym praniu może się lekko skurczyć. Dlatego często spotkasz ją w mieszankach: z elastanem, który dodaje rozciągliwości, albo z poliestrem, który ogranicza gniecenie. Bawełniane bluzki i koszule znajdziesz w dziale t-shirty i bluzki.

Wiskoza: czym jest, czy oddycha i jak ją prać

Wiskoza powstaje z celulozy pozyskanej z drewna, rozpuszczonej i uformowanej na nowo w włókno. Nie jest więc ani w pełni naturalna, ani syntetyczna. W praktyce ma wiele zalet: jest miękka, chłodna w dotyku, pięknie się układa i dobrze chłonie wilgoć. To dlatego tak często szyje się z niej zwiewne sukienki, bluzki i spódnice.

Wiskoza ma jedną ważną cechę: na mokro staje się wyraźnie słabsza. Pod wpływem gorącej wody i tarcia może się skurczyć lub odkształcić. Pierz ją w chłodnej wodzie, na programie delikatnym, bez mocnego wirowania, i susz na płasko albo na wieszaku, bez suszarki bębnowej. Prasuj w średniej temperaturze, najlepiej na lewej stronie.

Len: przewiewność i gniecenie

Len powstaje z łodyg rośliny o tej samej nazwie. Jest bardzo wytrzymały, przewiewny i szybko schnie, dlatego latem daje uczucie chłodu jak mało który materiał. Z każdym praniem staje się bardziej miękki.

Charakterystyczną cechą lnu jest gniecenie. Zagniecenia pojawiają się już po chwili noszenia i są naturalną częścią jego wyglądu. Jeśli ci to przeszkadza, wybierz mieszankę lnu z bawełną lub wiskozą, która gniecie się mniej.

Wełna, merino i kaszmir: ciepło, gryzienie i mechacenie

Wełna owcza grzeje nawet wtedy, gdy lekko nasiąknie wilgocią, i słabo chłonie zapachy, więc nie trzeba jej często prać. Grubsze włókna zwykłej wełny mogą jednak drapać wrażliwą skórę. Wełna merino ma cieńsze włókno, dlatego jest miękka i zwykle nie gryzie. Kaszmir, pozyskiwany z podszerstka kóz kaszmirskich, jest jeszcze delikatniejszy i lżejszy przy podobnym cieple.

Wszystkie te materiały mogą się mechacić, szczególnie w miejscach tarcia, na przykład pod pachami czy na łokciach. Nie lubią też gorącej wody i tarcia, które mogą je sfilcować i skurczyć. Jak prać swetry i usuwać mechacenie, opisujemy w poradniku jak dbać o dzianiny. Swetry, kardigany i bluzy znajdziesz w dziale swetry i bluzy.

Sztruks: prążkowana bawełna na jesień

Sztruks to nie osobne włókno, tylko rodzaj tkaniny, najczęściej bawełnianej, z charakterystycznymi wypukłymi prążkami. Prążki powstają z runa, czyli pętelek nici przeciętych i uniesionych nad powierzchnię. Sztruks jest ciepły, miękki i trwały, dlatego świetnie sprawdza się jesienią w spodniach, spódnicach, marynarkach i bluzach.

Pierz go na lewej stronie, żeby nie wycierać prążków, i nie prasuj bezpośrednio po prawej stronie, bo prążki mogą się spłaszczyć.

Poliester, akryl i elastan: kiedy domieszka pomaga

Włókna syntetyczne mają złą opinię, ale w wielu ubraniach pełnią pożyteczną rolę.

• Poliester jest wytrzymały, nie gniecie się i szybko schnie. Słabo jednak przepuszcza powietrze, więc w upale bywa mniej komfortowy.
• Akryl jest lekki i ciepły, często w swetrach jako tańsza alternatywa wełny. Łatwiej się mechaci i słabiej oddycha.
• Elastan dodaje się w niewielkiej ilości do innych włókien, żeby ubranie się rozciągało i wracało do kształtu. Kilka procent elastanu w jeansach czy bluzce wyraźnie poprawia wygodę.

Przy mieszankach patrz na proporcje. Mała domieszka syntetyku często poprawia trwałość lub wygodę, ale gdy dominuje w składzie, ubranie będzie zachowywać się przede wszystkim jak syntetyk.

Na co zwrócić uwagę w opisie produktu

W sklepie internetowym nie dotkniesz materiału, dlatego opis produktu jest tak ważny. Szukaj w nim składu w procentach, informacji o podszewce i o tym, czy tkanina jest prześwitująca. Zdjęcia z bliska pokazują splot i fakturę, a zdjęcia na modelce podpowiadają, jak materiał się układa: czy jest lejący, jak wiskoza, czy sztywniejszy, jak bawełniany popelin. Jeśli sprzedawca pokazuje ubranie w Drops albo na transmisji na żywo, zwróć uwagę, jak tkanina zachowuje się w ruchu.

Tabela porównawcza materiałów

To ogólne właściwości włókien. Każde ubranie jest inne, bo liczy się też grubość przędzy, splot i wykończenie, dlatego zawsze sprawdzaj metkę. Jeśli w opisie produktu brakuje składu, zapytaj sprzedawcę na czacie, zanim złożysz zamówienie.